ยาต่อมลูกหมากโต: ทางเลือก ราคา คู่มือ 2026

การตื่นขึ้นมาปัสสาวะสองถึงสามครั้งต่อคืน ปัสสาวะที่ไหลเป็นช่วง ๆ หยุด ๆ หรือความรู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุดสักที เหล่านี้คืออาการที่พบได้บ่อยที่สุดที่ทำให้ผู้ชายวัย 50 ถึง 60 ปีเดินเข้ามาพบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือภาวะต่อมลูกหมากโต ซึ่งในทางการแพทย์เรียกว่า benign prostatic hyperplasia หรือย่อว่า BPH

ข่าวดีคือผู้ชายส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด สำหรับอาการระดับน้อยถึงปานกลาง การใช้ยาเป็นขั้นตอนแรกเสมอ และยาที่เหมาะสม (หรือการใช้ยาหลายตัวร่วมกัน) สามารถทำให้อาการสงบลงได้อย่างชัดเจน บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจยาที่ใช้รักษาต่อมลูกหมากโต แต่ละกลุ่มออกฤทธิ์อย่างไรจริง ๆ เหมาะกับใครและไม่เหมาะกับใคร ให้ผลลัพธ์ตามจริงแค่ไหน และมีผลข้างเคียงอะไรบ้างที่ควรรู้ก่อนเริ่มยา พร้อมทั้งราคาในกรุงเทพแบบโปร่งใส เพราะตัวยาเองมักไม่แพงในบ้านเรา ค่าใช้จ่ายหลักอยู่ที่การตรวจประเมินให้ถูกต้อง

ขอย้ำไว้ตั้งแต่ต้นว่า ยาเหล่านี้ไม่ควรเริ่มเองโดยไม่ผ่านการปรึกษาแพทย์ ยาบางตัวไม่ปลอดภัยเมื่อใช้ร่วมกับยาโรคหัวใจที่พบได้บ่อย และในบางครั้งอาการทางปัสสาวะก็อาจบ่งชี้ถึงโรคอื่นที่ไม่ใช่ต่อมลูกหมากโต ยาทุกตัวในบทความนี้เป็นยาที่ต้องมีใบสั่งแพทย์

ต่อมลูกหมากโตส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ต่อมลูกหมากเป็นต่อมขนาดเท่าเมล็ดวอลนัท อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและโอบรอบท่อปัสสาวะ ซึ่งเป็นท่อที่นำน้ำปัสสาวะออกจากร่างกาย ตั้งแต่อายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป ต่อมนี้มักค่อย ๆ ขยายใหญ่ขึ้นอย่างช้า ๆ เมื่อโตขึ้น มันจะบีบรัดท่อปัสสาวะและทำให้คอกระเพาะปัสสาวะหนาตัวขึ้น นี่คือเหตุผลที่อาการมีลักษณะเชิงกล ได้แก่ ปัสสาวะไหลอ่อนลง ต้องเบ่งหรือรอสักครู่กว่าจะเริ่มไหล ปัสสาวะหยดตอนท้าย และกระเพาะปัสสาวะที่ขับปัสสาวะออกได้ไม่หมด

การระคายเคืองยังทำให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะไวเกินไป ก่อให้เกิดอาการปวดปัสสาวะกะทันหัน ปัสสาวะบ่อย และการตื่นขึ้นมาปัสสาวะตอนกลางคืน (nocturia) ซึ่งเป็นเรื่องที่รบกวนผู้ชายมากที่สุด

ต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่พบบ่อย แม้จะไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนอย่างที่บางครั้งมีการกล่าวอ้าง ตามข้อมูลของสถาบันโรคเบาหวาน ระบบทางเดินอาหาร และไตแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NIDDK) ภาวะต่อมลูกหมากโตพบในผู้ชายวัย 40 ถึง 64 ปีประมาณร้อยละ 5 ถึง 6 และพบในผู้ชายวัย 65 ปีขึ้นไปประมาณร้อยละ 29 ถึง 33 โดยความชุกจะเพิ่มขึ้นอีกในกลุ่มผู้สูงอายุที่สุด

สิ่งสำคัญคือ ขนาดของต่อมกับความรุนแรงของอาการไม่ได้สัมพันธ์กันเสมอไป ผู้ชายบางคนที่มีต่อมลูกหมากขนาดใหญ่กลับมีอาการน้อย ในขณะที่บางคนที่ต่อมโตเพียงเล็กน้อยกลับมีอาการมาก นี่คือเหตุผลที่การรักษายึดตามระดับความรบกวนของอาการที่คุณเผชิญ ไม่ใช่ยึดตามขนาดต่อมเพียงอย่างเดียว

โดยหลักการ ยารักษาต่อมลูกหมากโตทำงานผ่านหนึ่งในสามกลไก ได้แก่ การคลายความตึงของกล้ามเนื้อรอบคอกระเพาะปัสสาวะและต่อมลูกหมาก การยับยั้งสัญญาณฮอร์โมนที่กระตุ้นให้ต่อมโต หรือการคลายกล้ามเนื้อเรียบผ่านกลไกเดียวกับที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวขององคชาต หากคุณต้องการทำความเข้าใจตัวโรคอย่างละเอียดมากขึ้น อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ภาวะต่อมลูกหมากโตในผู้ชาย

ยารักษา 4 ทางเลือก และความแตกต่าง

มียาหลัก 3 กลุ่ม บวกกับสูตรการใช้ยาผสม แต่ละอย่างทำหน้าที่ต่างกัน และทางเลือกที่ดีที่สุดขึ้นอยู่กับขนาดต่อมลูกหมาก ความเร็วในการบรรเทาที่คุณต้องการ ระดับค่า PSA และคุณมีปัญหาการแข็งตัวขององคชาตร่วมด้วยหรือไม่

ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ (alpha-blockers): บรรเทาเร็วที่สุด

ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ช่วยคลายกล้ามเนื้อเรียบที่คอกระเพาะปัสสาวะและต่อมลูกหมาก ทำให้ปัสสาวะไหลผ่านได้สะดวกขึ้น ยากลุ่มนี้ไม่ได้ทำให้ต่อมยุบลง แต่ช่วยลดแรงกดที่ทางออกของปัสสาวะ ตัวยาที่ใช้บ่อยได้แก่ tamsulosin, silodosin, alfuzosin และ doxazosin

ข้อได้เปรียบหลักคือความเร็ว ผู้ชายจำนวนมากสังเกตได้ว่าปัสสาวะไหลดีขึ้นและเบ่งน้อยลงภายในไม่กี่วันถึงสองสัปดาห์ ยากลุ่มนี้จึงมักเป็นทางเลือกแรกเมื่อมีอาการรบกวนแต่ต่อมลูกหมากยังไม่ใหญ่มาก

ข้อควรพิจารณาส่วนใหญ่อยู่ที่เรื่องความทนต่อยา ยารุ่นเก่าที่มีความจำเพาะน้อยกว่า (doxazosin, terazosin) อาจทำให้ความดันโลหิตลดลงและเวียนศีรษะหรือหน้ามืดเมื่อลุกยืน จึงต้องเริ่มยาอย่างระมัดระวัง โดยมักให้รับประทานก่อนนอน ส่วนยาที่จำเพาะต่อต่อมลูกหมากมากกว่า (tamsulosin, silodosin) ส่งผลต่อความดันโลหิตน้อยกว่า แต่มีโอกาสมากขึ้นที่จะทำให้เกิดภาวะน้ำอสุจิไหลย้อน (retrograde ejaculation) ซึ่งน้ำอสุจิจะไหลย้อนเข้ากระเพาะปัสสาวะแทนที่จะพุ่งออกมา ภาวะนี้ไม่เป็นอันตรายและกลับคืนปกติได้เมื่อหยุดยา แต่มักทำให้ผู้ชายที่ไม่ได้รับการอธิบายไว้ล่วงหน้าตกใจ

ยากลุ่ม 5-alpha reductase inhibitor: ทำให้ต่อมยุบลง

Finasteride และ dutasteride ยับยั้งเอนไซม์ที่เปลี่ยนฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนไปเป็น dihydrotestosterone (DHT) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่กระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโต ยากลุ่มนี้ทำให้ต่อมยุบลงประมาณหนึ่งในห้า (ราวร้อยละ 15 ถึง 20) ภายใน 6 เดือนแรก และยุบลงต่อเนื่องเป็นราวร้อยละ 20 ถึง 25 เมื่อใช้ต่อเนื่อง 1 ถึง 2 ปี ซึ่งช่วยให้ปัสสาวะไหลดีขึ้น และที่สำคัญคือลดความเสี่ยงในระยะยาวของภาวะปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลันและความจำเป็นในการผ่าตัด

ยากลุ่มนี้เหมาะที่สุดกับผู้ชายที่ต่อมลูกหมากโตจริง (มักระบุว่าปริมาตรต่อมมากกว่าราว 30 ถึง 40 มิลลิลิตร หรือค่า PSA สูงกว่าราว 1.5 ng/mL) ข้อจำกัดคือต้องอาศัยความอดทน เพราะผลจะค่อย ๆ เกิดขึ้น จึงไม่ใช่ยาที่จะเลือกใช้หากคุณต้องการให้อาการดีขึ้นภายในสัปดาห์นี้

ยากลุ่มนี้ยังทำให้ค่า PSA ลดลงราวครึ่งหนึ่งหลังใช้ประมาณ 6 เดือน ซึ่งแพทย์จะนำไปคำนวณเมื่อแปลผลการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก ผลข้างเคียงทางเพศ (ความต้องการทางเพศลดลง ปริมาณน้ำอสุจิน้อยลง และในบางครั้งมีปัญหาการแข็งตัว) เกิดขึ้นในผู้ชายส่วนน้อย

ทาดาลาฟิล 5 มก. รายวัน: หนึ่งเม็ด สองปัญหา

ทาดาลาฟิล (tadalafil) เป็นที่รู้จักกันดีในฐานะยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศชื่อการค้า Cialis แต่ก็ได้รับการรับรองให้ใช้ในขนาดต่ำ 5 มิลลิกรัมต่อวันเพื่อรักษาอาการทางปัสสาวะจากต่อมลูกหมากโตด้วย การวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ปี 2021 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Medicine ซึ่งรวบรวมผลการศึกษาระยะ 12 สัปดาห์ พบว่าทาดาลาฟิลช่วยปรับปรุงคะแนนอาการต่อมลูกหมากรวม (International Prostate Symptom Score หรือ IPSS) ได้อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก รวมถึงคะแนนย่อยด้านการขับปัสสาวะและการเก็บปัสสาวะ ตลอดจนคุณภาพชีวิต

ขนาดของผลอยู่ในระดับปานกลางแต่เป็นจริง และจุดที่น่าสนใจชัดเจนคือ ยาเม็ดเดียวสามารถจัดการทั้งปัญหาปัสสาวะไหลอ่อนและปัญหาการแข็งตัวขององคชาตไปพร้อมกัน ซึ่งเป็นภาวะที่พบร่วมกันได้บ่อยในช่วงวัยนี้ หากปัญหาการแข็งตัวเป็นส่วนหนึ่งของภาพรวม คู่มือเรื่อง ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสำหรับผู้ชาย และ ราคายารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในกรุงเทพ จะเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์

การใช้ยาผสม: สำหรับต่อมลูกหมากขนาดใหญ่

สำหรับผู้ชายที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่และมีอาการรบกวนมาก การใช้ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ร่วมกับยากลุ่ม 5-ARI (เช่น tamsulosin ร่วมกับ dutasteride ซึ่งบางครั้งอยู่ในแคปซูลเดียวกัน) มักให้ผลดีกว่าการใช้ยาตัวใดตัวหนึ่งเพียงอย่างเดียว การศึกษาสำคัญอย่าง MTOPS และ CombAT รวมถึงการติดตามผลระยะยาว แสดงให้เห็นว่าการใช้ยาผสมช่วยชะลอการดำเนินของโรค และลดความเสี่ยงของภาวะปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลันและการผ่าตัดต่อมลูกหมากลงได้มากกว่าครึ่งในผู้ชายที่มีความเสี่ยงสูง

ผู้ชายบางคนยังใช้ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ร่วมกับทาดาลาฟิลรายวันเมื่อมีทั้งอาการทางปัสสาวะและปัญหาทางเพศ นอกจากนี้จังหวะเวลาก็มีผลเช่นกัน การวิเคราะห์ขนาดใหญ่ชิ้นหนึ่งพบว่า การเพิ่มยากลุ่ม 5-ARI ตั้งแต่เนิ่น ๆ (ภายในราวหนึ่งเดือนหลังเริ่มยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์) ช่วยลดการดำเนินของโรค ภาวะปัสสาวะไม่ออก และการผ่าตัดได้มากกว่าการเพิ่มยาในภายหลัง

ตารางเปรียบเทียบยา 4 กลุ่ม

ราคายารักษาต่อมลูกหมากโตในกรุงเทพ

ข่าวดีสำหรับผู้ป่วยที่ใส่ใจเรื่องค่าใช้จ่ายคือ ยารักษาต่อมลูกหมากโตส่วนใหญ่หมดสิทธิบัตรมาหลายปีแล้วและกลายเป็นยาสามัญ ประกอบกับตลาดร้านยาในประเทศไทยมีการแข่งขันสูง ตัวยาจึงมักไม่ใช่ส่วนที่แพง ค่าใช้จ่ายหลักอยู่ที่การตรวจประเมิน

ยาชื่อการค้า (เช่น Avodart หรือ Cialis ยี่ห้อแท้) มีราคาสูงกว่ายาสามัญพอสมควร แต่ในทางคลินิกยาสามัญให้ผลเทียบเท่ากัน ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงราคาต่อเดือนโดยประมาณ อ้างอิงจากราคาร้านยาและคลินิกในกรุงเทพปี 2026 ควรยืนยันราคาที่คลินิกอีกครั้งเมื่อเข้ารับการปรึกษา ส่วนที่เทียบว่าประหยัดได้เท่าไรนั้น เทียบกับราคาขายปลีกแบบจ่ายเงินสดทั่วไปในสหรัฐและราคาคลินิกเอกชนในสหราชอาณาจักรสำหรับยาชนิดเดียวกัน

หมายเหตุ ราคาโดยประมาณ ยืนยันที่คลินิก

ค่าตรวจวินิจฉัยและค่าปรึกษาเป็นค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นจากค่ายา และมักเป็นรายจ่ายก้อนเดียวที่ใหญ่กว่า

หมายเหตุ ราคาโดยประมาณ ยืนยันที่คลินิก คุณสามารถเปรียบเทียบราคาเหล่านี้ได้กับรายละเอียดใน ราคายารักษาต่อมลูกหมากโตในกรุงเทพ และ ราคารักษาต่อมลูกหมากโตในกรุงเทพ ซึ่งครอบคลุมทั้งหัตถการด้วย

ปัจจัยที่มีผลต่อราคา

มีปัจจัยไม่กี่อย่างที่อธิบายความแตกต่างของราคาส่วนใหญ่ระหว่างการรักษาของชายคนหนึ่งกับอีกคนหนึ่ง

• ยาสามัญกับยาชื่อการค้า นี่คือปัจจัยที่มีผลมากที่สุดปัจจัยเดียว ยาสามัญอาจมีราคาเพียงหนึ่งในห้าของยาชื่อการค้าสำหรับโมเลกุลที่เหมือนกันทุกประการ

• ยาตัวเดียวกับยาผสม การใช้ยาสองตัวหรือยาผสมขนาดคงที่ย่อมมีราคาสูงกว่าการใช้ยาตัวเดียว

• ทาดาลาฟิลรายวัน เป็นยาที่แพงที่สุดในบรรดายาที่ใช้ประจำ โดยเฉพาะยี่ห้อแท้ เพราะทำหน้าที่เป็นยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศไปพร้อมกัน

• จำนวนการตรวจประเมินที่จำเป็น กรณีทั่วไปอาจต้องการเพียงการปรึกษาแพทย์ ค่า PSA และการตรวจการไหลของปัสสาวะ แต่หากมีภาวะปัสสาวะไม่ออก การติดเชื้อ หรือค่า PSA ที่น่าสงสัย ก็จะต้องเพิ่มอัลตราซาวด์หรือการตรวจภาพเพิ่มเติม ทำให้ค่าใช้จ่ายสูงขึ้น

• โรงพยาบาลกับคลินิก โรงพยาบาลนานาชาติขนาดใหญ่มักคิดค่าปรึกษาและค่าสถานที่สูงกว่าคลินิกเฉพาะทางด้านสุขภาพผู้ชายสำหรับใบสั่งยาชนิดเดียวกัน

ใครเหมาะกับการรักษาด้วยยา และใครไม่เหมาะ

การรักษาด้วยยาเหมาะกับผู้ชายส่วนใหญ่ที่มีอาการระดับน้อยถึงปานกลาง ที่ต้องการหลีกเลี่ยงหรือชะลอการผ่าตัด และยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน ยาเหมาะเป็นพิเศษเมื่ออาการรบกวนแต่กระเพาะปัสสาวะยังขับปัสสาวะออกได้พอสมควร

การรักษาด้วยยามักไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้อง หรือไม่เพียงพอในตัวเอง ในสถานการณ์ต่อไปนี้

• ต่อมลูกหมากที่ใหญ่มาก (มักระบุว่ามากกว่าราว 80 ถึง 100 มิลลิลิตร) ซึ่งไม่น่าจะตอบสนองต่อยาได้เพียงพอ

• ภาวะปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลันที่เกิดซ้ำ ๆ ซึ่งกระเพาะปัสสาวะขับปัสสาวะออกไม่ได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

• นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่เป็นซ้ำ หรือปัสสาวะปนเลือดที่มีสาเหตุจากต่อมลูกหมาก

• ไตทำงานบกพร่องจากแรงดันย้อนกลับในทางเดินปัสสาวะ

• อาการที่ไม่ดีขึ้นหลังจากทดลองใช้ยาอย่างเหมาะสม (โดยทั่วไปคือ 6 เดือนสำหรับยากลุ่ม 5-ARI)

ในกรณีเหล่านี้ หัตถการแบบแผลเล็กหรือการผ่าตัดมักเป็นทางเลือกที่ดีกว่า ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดต่อมลูกหมากและความสำคัญที่คุณให้กับการหลั่งน้ำอสุจิ ทางเลือกได้แก่ การรักษาด้วยไอน้ำ Rezum การฝังอุปกรณ์ UroLift การผ่าตัดต่อมลูกหมากผ่านท่อปัสสาวะ (TURP) และ การผ่าตัดด้วยเลเซอร์ HoLEP แพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะสามารถประเมินอาการและขนาดต่อมของคุณเพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุด

ข้อห้ามและข้อควรระวังที่ต้องแจ้งก่อนเริ่มยา

นี่คือส่วนที่จำเป็นต้องมีแพทย์ดูแลอย่างแท้จริง ยาบางคู่ไม่เพียงไม่ควรใช้ร่วมกัน แต่อาจเป็นอันตราย

• ยากลุ่มไนเตรตกับทาดาลาฟิลรายวันห้ามใช้ร่วมกัน หากคุณใช้ยากลุ่มไนเตรตสำหรับโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรือโรคหัวใจ (หรือสารเสพติดที่เรียกว่า poppers) การใช้ร่วมกับทาดาลาฟิลอาจทำให้ความดันโลหิตลดต่ำลงอย่างรุนแรงและอันตราย ยาคู่นี้เป็นข้อห้ามเด็ดขาด

• ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์กับความดันโลหิต ยากลุ่มนี้อาจทำให้ความดันโลหิตลดลงและอาจมีปฏิกิริยากับยาลดความดันตัวอื่นหรือกับยากลุ่ม PDE5 inhibitor ดังนั้นการปรับขนาดยาต้องทำเป็นขั้นตอนและมีการติดตาม

• ยา 5-ARI กับการสัมผัสของหญิงตั้งครรภ์ Finasteride และ dutasteride อาจเป็นอันตรายต่อทารกเพศชายในครรภ์ที่กำลังพัฒนา ดังนั้นตัวยา (รวมถึงการสัมผัสยาที่แตกหรือบดแล้ว) ต้องเก็บให้ห่างจากหญิงที่ตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์

• การผ่าตัดต้อกระจกหรือต้อหิน แจ้งจักษุแพทย์หากคุณใช้ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ เพราะอาจส่งผลต่อม่านตาระหว่างการผ่าตัด (ภาวะม่านตาปลิ้นระหว่างผ่าตัด หรือ intraoperative floppy iris syndrome)

ขั้นตอนการตรวจประเมินและการติดตามผล

การตรวจประเมินต่อมลูกหมากโตอย่างเหมาะสมใช้เวลาไม่นานแต่คุ้มค่าที่จะทำ เพราะช่วยยืนยันการวินิจฉัยและตัดโรคที่มีอาการคล้ายกันออก เช่น มะเร็งต่อมลูกหมาก การติดเชื้อ หรือกระเพาะปัสสาวะไวเกิน

การตรวจโดยทั่วไปประกอบด้วย แบบสอบถามอาการ (มักใช้ IPSS) การตรวจทางทวารหนักด้วยนิ้วเพื่อประเมินขนาดและลักษณะของต่อม การตรวจปัสสาวะ การตรวจเลือดหาค่า PSA และมักมีการตรวจอัตราการไหลของปัสสาวะ (uroflowmetry) เพื่อวัดแรงของลำปัสสาวะ พร้อมการสแกนกระเพาะปัสสาวะเพื่อดูว่ามีปัสสาวะเหลือค้างมากเพียงใดหลังปัสสาวะ อาจเพิ่มอัลตราซาวด์หากขนาดต่อมหรือปริมาณปัสสาวะที่เหลือค้างยังไม่ชัดเจน

การตรวจประเมินนี้เป็นสิ่งที่ทำให้แพทย์เลือกได้ว่าจะใช้ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ ยากลุ่ม 5-ARI ทาดาลาฟิลรายวัน หรือยาผสม แทนที่จะเดา

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ ยาไม่ได้รักษาต่อมลูกหมากโตให้หาย มันช่วยจัดการอาการและชะลอการโต แต่ต่อมลูกหมากยังสามารถโตต่อไปได้ นี่คือเหตุผลที่การติดตามผลมีความสำคัญ และเป็นเหตุผลที่บางครั้งอาการอาจกลับมาอีก จนต้องเปลี่ยนยาหรือเปลี่ยนไปใช้หัตถการ

ผลลัพธ์ที่คาดหวังได้ตามความเป็นจริง

ผลลัพธ์แตกต่างกันไปในแต่ละคน แต่แนวโน้มโดยรวมนั้นเป็นที่ยอมรับกันดี

• ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ มักช่วยให้คะแนนอาการและการไหลของปัสสาวะดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึงสองสัปดาห์ และประโยชน์มักเห็นได้ชัดภายในหนึ่งเดือน

• ยากลุ่ม 5-ARI ทำให้ต่อมลูกหมากยุบลงราวร้อยละ 15 ถึง 20 ภายใน 6 เดือน และราวร้อยละ 20 ถึง 25 เมื่อใช้ต่อเนื่อง 1 ถึง 2 ปี และในผู้ชายที่มีความเสี่ยงสูง ช่วยลดความเสี่ยงของภาวะปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลันและการผ่าตัดต่อมลูกหมากได้อย่างมากในระยะหลายปี

• ทาดาลาฟิล 5 มก. รายวัน ในการรวมผลการศึกษาระยะ 12 สัปดาห์ ช่วยให้คะแนน IPSS ดีขึ้นเฉลี่ยประมาณ 2 คะแนนเมื่อเทียบกับยาหลอก พร้อมกับสมรรถภาพการแข็งตัวที่ดีขึ้น โดยประโยชน์ส่วนใหญ่มักเห็นได้ในช่วงไม่กี่สัปดาห์แรก

• การใช้ยาผสม ให้ทั้งการบรรเทาอย่างรวดเร็วของยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ และการป้องกันการลุกลามของยากลุ่ม 5-ARI และในการศึกษาอย่าง MTOPS และ CombAT ช่วยลดการดำเนินของโรคทางคลินิกและความจำเป็นในการผ่าตัดได้มากกว่าครึ่งในผู้ชายที่เหมาะสม

ผลข้างเคียงและสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพบแพทย์

ผลข้างเคียงส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและมักหายไปเอง หรือดีขึ้นเมื่อปรับขนาดยาหรือเปลี่ยนยา แยกตามกลุ่มยา ผลข้างเคียงที่พบบ่อยได้แก่

• ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ เวียนศีรษะหรือหน้ามืด (โดยเฉพาะยารุ่นเก่า) คัดจมูก และน้ำอสุจิไหลย้อน (พบมากขึ้นกับ tamsulosin และ silodosin)

• ยากลุ่ม 5-ARI ความต้องการทางเพศลดลง ปริมาณน้ำอสุจิน้อยลง และในบางครั้งมีปัญหาการแข็งตัวขององคชาต

• ทาดาลาฟิลรายวัน ปวดศีรษะ ปวดหลัง และหน้าแดง ซึ่งมักไม่รุนแรงและลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว

แม้ผลข้างเคียงส่วนใหญ่จะไม่รุนแรง แต่มีสัญญาณเตือนบางอย่างที่ต้องได้รับการดูแลเร่งด่วน ควรไปพบแพทย์หรือห้องฉุกเฉินทันทีหากมีอาการต่อไปนี้

• ปัสสาวะไม่ออกโดยสิ้นเชิงร่วมกับปวดท้องน้อยรุนแรง ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลัน

• ปัสสาวะปนเลือดชัดเจน หรือมีลิ่มเลือดในปัสสาวะ

• ไข้ หนาวสั่น ปวดบั้นเอวหรือปวดสีข้าง ร่วมกับอาการปัสสาวะ ซึ่งอาจบ่งชี้การติดเชื้อที่ลุกลาม

• หน้ามืดจนเป็นลม เวียนศีรษะรุนแรง หรือเจ็บแน่นหน้าอก โดยเฉพาะหลังเริ่มยาอัลฟา-บล็อกเกอร์ตัวใหม่

• ตาพร่ามัวหรือสูญเสียการมองเห็นเฉียบพลัน หรือการได้ยินลดลงหรือหูอื้อเฉียบพลัน ขณะใช้ยาทาดาลาฟิล ให้หยุดยาและรีบพบแพทย์ทันที

• การแข็งตัวขององคชาตที่นานเกิน 4 ชั่วโมงและเจ็บปวด (priapism) ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์เมื่อใช้ยากลุ่ม PDE5 inhibitor

การเลือกคลินิกที่ปลอดภัย

เนื่องจากยาต่อมลูกหมากโตทุกตัวต้องมีใบสั่งแพทย์และบางตัวมีปฏิกิริยากับยาโรคหัวใจ การเลือกสถานพยาบาลที่เหมาะสมจึงสำคัญ ควรพิจารณาสิ่งต่อไปนี้

• มีแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะหรือแพทย์เฉพาะทางด้านสุขภาพชายเป็นผู้ตรวจและสั่งยา ไม่ใช่การซื้อยาเองจากร้านขายยาโดยไม่ผ่านการประเมิน

• มีการตรวจประเมินครบถ้วนก่อนสั่งยา อย่างน้อยควรมีการซักประวัติอาการ ตรวจทางทวารหนักด้วยนิ้ว และตรวจค่า PSA เพื่อตัดมะเร็งต่อมลูกหมากออก

• ซื้อยาจากคลินิกหรือร้านยาที่มีใบอนุญาตเท่านั้น ไม่ซื้อจากผู้ขายออนไลน์ที่ไม่น่าเชื่อถือหรือแหล่งขายนอกระบบ เพราะยาปลอมหรือยาด้อยคุณภาพเป็นความเสี่ยงจริงในบางช่องทาง

• แจ้งราคายาและค่าตรวจอย่างโปร่งใสตั้งแต่ต้น รวมถึงบอกได้ว่าเป็นยาสามัญหรือยาชื่อการค้า

• ทบทวนยาที่คุณใช้อยู่ทั้งหมด โดยเฉพาะยาโรคหัวใจกลุ่มไนเตรตและยาลดความดันโลหิต ก่อนสั่งยาต่อมลูกหมาก

• มีการนัดติดตามผลชัดเจน เพราะยาต่อมลูกหมากโตเป็นการรักษาต่อเนื่องที่ต้องประเมินผลและปรับเปลี่ยนตามอาการ

ตารางเปรียบเทียบ ยากับหัตถการ

ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะกับคุณ

หากคุณกำลังตื่นขึ้นมาปัสสาวะกลางดึกหลายครั้ง ปัสสาวะไหลอ่อนลง หรือรู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุด อย่าปล่อยให้อาการค่อย ๆ บั่นทอนคุณภาพชีวิต การเริ่มต้นที่ถูกต้องคือการตรวจประเมินโดยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งจะช่วยยืนยันว่าเป็นต่อมลูกหมากโตจริง ตัดโรคอื่นออก และเลือกยาหรือแนวทางที่เหมาะกับขนาดต่อม อาการ และเป้าหมายของคุณ

คุณสามารถนัดหมายได้ผ่านบริการ ปรึกษาแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ของเรา หรืออ่านเพิ่มเติมว่าควรพบแพทย์เฉพาะทางเมื่อใดที่ คู่มือการปรึกษาแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ยาทุกตัวที่กล่าวถึงในบทความนี้ต้องมีใบสั่งแพทย์ และควรเริ่มใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย

ต่อมลูกหมากโตต้องผ่าตัดเสมอไปไหม

ไม่จำเป็น ผู้ชายส่วนใหญ่ที่มีอาการน้อยถึงปานกลางไม่ต้องผ่าตัด ยาคือทางเลือกแรกเสมอ การผ่าตัดหรือหัตถการจะพิจารณาเมื่อต่อมใหญ่มาก มีภาวะแทรกซ้อน เช่น ปัสสาวะไม่ออกซ้ำ ๆ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ ไตเสื่อมจากแรงดันย้อนกลับ หรือเมื่อทดลองใช้ยาอย่างเหมาะสมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น

ยาต่อมลูกหมากโตออกฤทธิ์เร็วแค่ไหน

ขึ้นอยู่กับกลุ่มยา ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์ออกฤทธิ์เร็วที่สุด หลายคนสังเกตได้ว่าปัสสาวะไหลดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึงสองสัปดาห์ ส่วนยากลุ่ม 5-ARI ที่ทำให้ต่อมยุบลงต้องอาศัยเวลา 3 ถึง 6 เดือนกว่าจะเห็นผลชัดเจน และทาดาลาฟิล 5 มก. รายวันมักเห็นผลภายใน 1 ถึง 4 สัปดาห์

ยาต่อมลูกหมากโตในกรุงเทพราคาเท่าไร

ยาสามัญส่วนใหญ่ไม่แพง ยาอัลฟา-บล็อกเกอร์สามัญอยู่ที่ราว 150 ถึง 700 บาทต่อเดือน ยา 5-ARI สามัญราว 250 ถึง 900 บาทต่อเดือน ทาดาลาฟิล 5 มก. รายวันราว 600 ถึง 1,500 บาทต่อเดือน ค่าใช้จ่ายหลักมักเป็นค่าตรวจประเมิน เช่น ค่าปรึกษาแพทย์ 1,000 ถึง 3,500 บาท และค่า PSA 500 ถึง 1,200 บาท ราคาเหล่านี้เป็นราคาโดยประมาณ ควรยืนยันที่คลินิก

ยาต่อมลูกหมากโตทำให้เกิดผลข้างเคียงทางเพศไหม

อาจเกิดได้ในผู้ชายส่วนน้อย ยากลุ่มอัลฟา-บล็อกเกอร์บางตัว (โดยเฉพาะ tamsulosin และ silodosin) อาจทำให้น้ำอสุจิไหลย้อนเข้ากระเพาะปัสสาวะ ซึ่งไม่เป็นอันตรายและกลับคืนปกติเมื่อหยุดยา ส่วนยากลุ่ม 5-ARI อาจทำให้ความต้องการทางเพศลดลง น้ำอสุจิน้อยลง และในบางครั้งมีปัญหาการแข็งตัว หากปัญหาการแข็งตัวเป็นเรื่องกังวล ทาดาลาฟิล 5 มก. รายวันสามารถช่วยได้ทั้งอาการปัสสาวะและการแข็งตัวไปพร้อมกัน

ทาดาลาฟิลใช้กับยาโรคหัวใจได้ไหม

ห้ามใช้ทาดาลาฟิลร่วมกับยากลุ่มไนเตรตที่ใช้รักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรือโรคหัวใจ (รวมถึงสารเสพติดที่เรียกว่า poppers) เพราะอาจทำให้ความดันโลหิตลดต่ำลงอย่างรุนแรงและอันตราย นี่เป็นข้อห้ามเด็ดขาด ต้องแจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาโรคหัวใจและยาลดความดันทุกตัวที่ใช้อยู่ก่อนเริ่มยาต่อมลูกหมาก

ยา 5-ARI ทำให้ต่อมลูกหมากยุบลงได้มากแค่ไหน

Finasteride และ dutasteride ทำให้ต่อมลูกหมากยุบลงประมาณร้อยละ 15 ถึง 20 ภายใน 6 เดือนแรก และราวร้อยละ 20 ถึง 25 เมื่อใช้ต่อเนื่อง 1 ถึง 2 ปี ยากลุ่มนี้เหมาะที่สุดกับผู้ชายที่ต่อมลูกหมากโตจริง มักระบุว่าปริมาตรต่อมมากกว่า 30 ถึง 40 มิลลิลิตร หรือค่า PSA สูงกว่าราว 1.5 ng/mL

ยาต่อมลูกหมากโตทำให้ค่า PSA เปลี่ยนไปหรือไม่

ใช่ ยากลุ่ม 5-ARI ทำให้ค่า PSA ลดลงราวครึ่งหนึ่งหลังใช้ประมาณ 6 เดือน ซึ่งแพทย์จะนำไปคำนวณเมื่อแปลผลการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่ควรตรวจ PSA และปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มยา เพื่อให้มีค่าตั้งต้นสำหรับการติดตาม

การใช้ยาผสมดีกว่ายาตัวเดียวเสมอไหม

ไม่เสมอไป ยาผสมระหว่างอัลฟา-บล็อกเกอร์กับ 5-ARI ให้ผลดีกว่าการใช้ยาตัวเดียวโดยเฉพาะในผู้ชายที่ต่อมลูกหมากใหญ่และมีอาการมาก ช่วยลดความเสี่ยงของการลุกลามและการผ่าตัดได้มากกว่าครึ่งในกลุ่มความเสี่ยงสูง แต่สำหรับผู้ชายที่ต่อมไม่ใหญ่และอาการไม่มาก ยาตัวเดียวก็มักเพียงพอ และยาผสมมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าและมีผลข้างเคียงรวมของยาทั้งสองตัว

เมื่อไรที่อาการต่อมลูกหมากถือเป็นภาวะฉุกเฉิน

ควรไปพบแพทย์หรือห้องฉุกเฉินทันทีหากปัสสาวะไม่ออกโดยสิ้นเชิงร่วมกับปวดท้องน้อยรุนแรง (ภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลัน) ปัสสาวะปนเลือดชัดเจนหรือมีลิ่มเลือด มีไข้หนาวสั่นร่วมกับปวดบั้นเอว หน้ามืดจนเป็นลม เวียนศีรษะรุนแรง หรือเจ็บแน่นหน้าอกหลังเริ่มยา หากใช้ยาทาดาลาฟิลแล้วมีอาการตาพร่ามัวหรือสูญเสียการมองเห็นเฉียบพลัน หรือการได้ยินลดลงหรือหูอื้อเฉียบพลัน ให้หยุดยาและรีบพบแพทย์ทันที และหากองคชาตแข็งตัวนานเกิน 4 ชั่วโมงและเจ็บปวดขณะใช้ยากลุ่ม PDE5 inhibitor ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์

ยาต่อมลูกหมากโตรักษาให้หายขาดได้ไหม

ยาไม่ได้รักษาต่อมลูกหมากโตให้หายขาด มันช่วยจัดการอาการและชะลอการโตของต่อม แต่ต่อมลูกหมากยังสามารถโตต่อไปได้ นี่คือเหตุผลที่การติดตามผลกับแพทย์มีความสำคัญ และบางครั้งอาการอาจกลับมาจนต้องเปลี่ยนยาหรือพิจารณาหัตถการ

ซื้อยาต่อมลูกหมากเองจากร้านยาได้ไหม

ไม่แนะนำ ยาต่อมลูกหมากโตทุกตัวเป็นยาที่ต้องมีใบสั่งแพทย์ และควรเริ่มใช้หลังการตรวจประเมินเท่านั้น เพราะอาการทางปัสสาวะอาจมาจากโรคอื่น เช่น มะเร็งต่อมลูกหมากหรือการติดเชื้อ อีกทั้งยาบางตัวอันตรายเมื่อใช้ร่วมกับยาโรคหัวใจ ควรซื้อยาจากคลินิกหรือร้านยาที่มีใบอนุญาตเท่านั้น ไม่ซื้อจากผู้ขายออนไลน์ที่ไม่น่าเชื่อถือ เพราะยาปลอมหรือยาด้อยคุณภาพเป็นความเสี่ยงจริง การตรวจประเมินอย่างน้อยควรมีการซักประวัติ ตรวจทางทวารหนักด้วยนิ้ว และตรวจค่า PSA

แหล่งอ้างอิง

• NIDDK: Prostate Enlargement (Benign Prostatic Hyperplasia)

• Early versus delayed 5-alpha reductase inhibitor therapy and risk of acute urinary retention/surgery in BPH (PMC)

• Combination therapy in BPH: MTOPS and CombAT long-term outcomes (PMC)

• Efficacy and Safety of 12-week Once-Daily 5 mg Tadalafil for LUTS of BPH: meta-analysis (Frontiers in Medicine, 2021)