ဓာတ်မတည့်နှာမွှန်ခြင်း (Allergic rhinitis) ဆိုသည်မှာ ဖုန်မွှားကောင် (dust mites)၊ မှိုနှင့် ဝတ်မှုန်တို့ကဲ့သို့ အန္တရာယ်မရှိသော အမှုန်အမွှားများအပေါ် ကိုယ်ခံအားစနစ်က လွန်ကဲစွာ တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က ဟစ္စတာမင်း (histamine) ဓာတ်ကို ထုတ်လွှတ်လိုက်ပြီး ထိုဟစ္စတာမင်းကြောင့် နှာချေခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။ ဘန်ကောက်မြို့တွင် စိုထိုင်းဆကြောင့် ဖုန်မွှားကောင်နှင့် မှိုများ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရှင်သန်ပေါက်ပွားနေပြီး PM2.5 ရာသီကလည်း နဂိုကတည်းက ယားယံနေသော လေပြွန်များကို ပိုမိုရောင်ရမ်းစေသည်။
အမျိုးသားအများစုသည် ၎င်းကို မပျောက်နိုင်သော အအေးမိရောဂါအဖြစ် သဘောထားတတ်ကြသည် သို့မဟုတ် လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့်ဟုသာ အပြစ်တင်ပြီး ဒီအတိုင်းထားလိုက်ကြသည်။ ကုသမှုနည်းလမ်းများမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီသောကြောင့် စနစ်တကျ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းဖြင့် အမှန်တကယ် ဓာတ်မတည့်ခြင်းလား၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ယားယံခြင်းလား၊ ထိပ်ကပ်နာပိုးဝင်ခြင်းလား ဆိုသည်ကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်သည်။
ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိပြီးပါက အမျိုးသားအများစုအတွက် ရောဂါထိန်းချုပ်ရန်မှာ လက်တွေ့ကျလာပါသည်၊ မှန်ကန်သော ဓာတ်မတည့်ပျောက်ဆေး (antihistamine) ကို သင့်တော်သော ဆေးပမာဏဖြင့် သောက်သုံးခြင်း၊ အိမ်တွင် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသော အရာများကို လက်တွေ့ကျကျ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက အဆင့်မြှင့်တင် ကုသရန် ရွေးချယ်စရာများ ရှိပါသည်။